over behandeling van nierstenen

Klinisch Onderzoek

Bij het klinisch onderzoek van een patiënt met een niersteen, die de urinewegen blokkeert, heb je vaak de volgende symptomen:

Nierslagpijn. Pijn in de nierstreek is het meest typische kenmerk bij de patiënt met nierkoliek.
Bij een patiënt met een fors gestuwde nier kan je maar beter als arts niet direct hard gaan slaan op de nierstreek zoals de naam nierslagpijn suggereert. Een licht tikje op de nierstreek kan immers al enorm veel pijn doen bij de patiënt.
Als de nier niet erg gestuwd is en er bij een licht tikje geenpijn optreedt, zal de arts langzaamaan wat meer druk zetten op de nierstreek. Zo kan de arts zogenaamde bimanuele palpatie uitvoeren. Hierbij wordt met een hand de nier wat opgelicht langs de rugzijde en naar voren geduwd vanonder de ribben. Met de andere hand, meer bepaald met de vingertoppen, wordt de nier langs de voorzijde tegen de andere hand aangeduwd. Zo kan je ook druk zetten op het nierbekken.
Als er nierslagpijn is, is verder onderzoek nodig om te weten te komen waarom de urine niet weg kan uit de nier.

Er is geen spierverzet. Als je met de handen de buik palpeert zullen de buikspieren niet opspannen. Als ze dit wel doen, kan het zijn dat de handen van de dokter gewoonweg te koud zijn. Als er dan opnieuw onderzocht wordt na warm wrijven van de handen, kan men soms toch vaststellen dat de buikspieren soepel zijn. 
Maar als de buikspieren zich echt aanspannen heb je wellicht te maken met een probleem van de darmen.  Bij nierkoliek heb je geen aanspanning noch spierverzetomdat er met de darmen of het buikvlies niets aan de hand is. Bij appendicitis bijvoorbeeld zullen de buikspieren zich aanspannen. Dokters noemen spierverzet een teken van peritoneale prikkeling.

Voor de meeste artsen volstaat het nierslagpijn op te kunnen wekken om de patiënt te verwijzen voor verder onderzoek (met beeldvorming) om de diagnose niersteen te stellen. Als er geen koorts is, hoeft dit echter niet onmiddellijk en kan er eerst afgewacht worden. Hierbij wordt dan pijnstilling voorgeschreven . Veel nierstenen zijn immers klein en worden vanzelf na korte tijd uitgeplast.

Koorts? Als er koorts is bij een nierkoliek, heb je kans dat er een urineweginfectie is. Lichte koorts, onder 38.0 °C, betekent niet altijd dat er een urineweginfectie is. Maar als de koorts hoger gaat of als er koude rillingen optreden, moet je echt een arts raadplegen. Je kan dan immers sepsiskrijgen. Sepsis is de medische term voor bloedvergiftiging. De bacteriën produceren immers gifstoffen. De niersteen blokkeert nu net de afvoer van de urine waarin de gifstoffen en de bacteriën zitten: hierdoor krijg je hoge concentraties van deze stoffen. Deze gifstoffen kunnen je heel erg ziek maken: je krijgt sepsis. Als sepsis niet behandeld wordt, kan je er van sterven. Het komt gelukkig weinig voor, maar de kans is reëel. Bij hoge koorts en koude rillingen dus onmiddellijk een arts opzoeken!

 

3 Responses to Klinisch Onderzoek

  • myrdhin says:

    Ik vroeg me af of men altijd microscopische hematurie heeft bij een niersteen, of dat dit ook niet kan voorkomen terijl men toch een niersteen heeft. Verder vraag ik me af waar de huisarts de urine precies op laat onderzoeken wanneer men met vage buikklachten (‘kolieken’) langs komt. Wanneer zal de huisarts een darmkoliek diagnosteren en wanneer een nier of galkoliek? Is het bovendien zo dat men de urine op zo een moment alleen op bacterien onderzoekt, of wordt er standaard ook naar bijvoorbeeld eiwit/hematurie/kreatinine gekeken wanneer urine wordt onderzocht?

    • janvdk says:

      Als een steen in de ureter net vast komt te zitten en de urineafvloed volledig blokkeert, kan het voorkomen dat je geen bloed hebt in de urine.
      Ook als je een steen in de nier hebt die weinig tot niet beweegt, heb je niet altijd bloed in de urine.

      Een standaard urine-onderzoek in het labo bestaat uit nazicht van witte bloedcellen en rode bloedcellen alsook een kweek of cultuur. Uitslag van een kweek duurt één, twee soms drie dagen (http://www.blaasinfectie.be). De rode en witte bloedcellen worden onmiddellijk bepaald.
      Men maakt soms gebruik van teststrips omdat dit onmiddellijk resultaat geeft en de urine niet naar een lab moet gestuurd worden. Teststrips zijn echter niet 100 % betrouwbaar. Soms tonen ze bloed aan en is er eigenlijk geen hematurie.

      Het verschil tussen darm -en nierkoliek is niet zo eenvoudig te stellen in de thuissituatie. Het verschil zit hem vooral in de plaats van de pijn. Nierkoliek: rug, lies; darmkoliek: rond de navel. Maar deze plaatsen kunnen in elkaar overvloeien: zit de pijn in de lies of rond de navel? Lies en navel liggen niet zo ver van elkaar. Zo kan je niet altijd exact kunt stellen of het een darm -of nierkoliek is. Aan de hand van voorgeschiedenis, andere symptomen, verder klinisch onderzoek en eventuele afwachten en ‘observeren’ kan dit vaak wel. Maar bij twijfel of forse symptomen kan de patiënt eventueel verwezen worden voor verder onderzoek met een CT-scan bijvoorbeeld.

      Bepaling van eiwit en kreatinine in de urine wordt meestal gedaan op zogenaamde 24-uurscollecties. Dit gebeurt vaak in verband met minder goede nierwerking en is van minder belang bij acute nierkolieken.

  • Gitsn jeanluc says:

    Beste,
    Ik lijd al enkele maanden aan pijn in de rug binnenin ter hoogte van de nieerstreek…of teminste het is vandaar dat de pijn vertrekt en zich nadien uitbreid tot de zijkant van men heup en tot onder de ribben.Deze pijn is en soort van blijvende of constant kramp welke optreed van zodra ik enkele aktieviteit onderneem en wat dus inhoud ik bijna de gehele dag aan men bed ben gekluistert.
    De pijn begint dus in de streek van de nieren…maar ik heb zelf niet de indruk dat de pijn de oorzaak is van en bepaalde kwaal van de nieren,omdat er vanuit de nierstreek een uitstralende pijn wordt veroorzaakt van zodra ik maar iets wil gaan doen en dit hoeft daarvoor nog geen aktieviteit te zijn,wat laat verstaan dat wanneer ik al op en stoel zit de pijn voel opkomen.
    Men huisarts had het over spierpijn ten gevolge van rug problemen ? toch ben ik daar zelf niet van overtuigd en dit aangezien ik geen rugpijn heb…en mezelf afvraag of er nog andere mensen deze symthomen van pijn herkennen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *