Bij nier -of ureterstenen …

… verloopt de behandeling niet altijd gepland. Vaak is er sprake van een spoedgeval, met hevige pijn of tekenen van infectie. In zulke situaties zal de uroloog vaak kiezen voor een ureteroscopie met pre-stenting.

Dit is een in feite een voorbereidende ingreep. Het doel is niet om de steen meteen te verwijderen, maar om de situatie veilig te stabiliseren en complicaties te voorkomen.

Wanneer wordt deze ingreep uitgevoerd?

Pre-stenting wordt meestal toegepast bij:

• ondraaglijke pijn die niet onder controle raakt met medicatie;
• een steen die de urineafvoer blokkeert en een urinelek veroorzaakt (urinoom);
• tekenen van infectie van de urinewegen;
• risico op urosepsis (een ernstige infectie van het hele lichaam).

In deze omstandigheden is een volledige steenverwijdering vaak niet veilig of niet aangewezen.

Wat gebeurt er tijdens de ingreep?

Tijdens een ureteroscopie met pre-stenting:

• gaat de uroloog via de urinebuis en blaas tot in de urineleider;
• wordt geen steen verwijderd;
• wordt enkel een JJ-sonde of DJ-stent geplaatst.

Deze stent:

• herstelt de urineafvoer;
• verlaagt de druk in de nier;
• doet de pijn meestal snel afnemen;
• en beschermt de nier tegen verdere schade.
• draineert etter en bacteriën uit de nier.

Antibiotica bij dreigende infectie of sepsis

Wanneer er aanwijzingen zijn voor een infectie, en zeker bij dreigende sepsis, wordt onmiddellijk gestart met antibiotica. Dit gebeurt in eerste instantie blind, dat wil zeggen zonder te wachten op de resultaten van een kweek.

Tegelijk wordt:

• een urinekweek afgenomen;
• en nadien een antibiogram opgesteld.

Zodra het resultaat bekend is van het antibiogram, kan de behandeling met antibiotica gericht aangepast worden. In veel gevallen kan de patiënt dan:

• veilig naar huis;
• verder behandeld worden met antibiotica via de mond (per os).

Waarom geen onmiddellijke wegname van de steen?

In spoedsituaties is de urineleider vaak gezwollen en kwetsbaar. Door eerst een stent te plaatsen:

• wordt de urineleider geleidelijk wijder;
• vermindert de ontsteking;
• en wordt een latere ingreep technisch eenvoudiger en veiliger.

Deze aanpak vergroot de kans op een volledig en probleemloos resultaat bij de definitieve behandeling.

Wat gebeurt er daarna?

Na herstel van de acute situatie wordt, meestal enkele weken later, de definitieve behandeling gepland. Afhankelijk van de steen en de omstandigheden kan dat zijn:

• een gewone ureteroscopie;
• een flexibele ureteroscopie;
• een percutane niersteenextractie (PNL);
• of een schokgolfbehandeling (ESWL).

De keuze gebeurt in overleg met de patiënt.

Schematische tijdlijn

Spoedklachten
→ hevige pijn, obstructie, infectie

Pre-stenting
→ ureteroscopie met plaatsing van een stent
→ geen steenverwijdering

Stabilisatie en herstel
→ pijncontrole
→ antibiotica indien nodig
→ urineleider verwijdt zich

Definitieve behandeling (na enkele weken)
→ URS / flexibele URS / PNL / ESWL

Belangrijk om te weten

Het is een veelvoorkomend misverstand dat na een spoedoperatie met plaatsing van een stent de steen ook weg is. De stent lost het probleem tijdelijk op, maar de steen is meestal nog aanwezig. Daarom zijn verdere opvolging en een volgende behandeling noodzakelijk.

Tot slot

Ureteroscopie met pre-stenting is een belangrijke tussentijdse maatregel in spoedsituaties. Ze beschermt de nier, vermindert risico’s en bereidt de urineleider voor op een veilige en doeltreffende definitieve steenbehandeling.