Klinisch onderzoek bij niersteen
Als iemand een niersteen heeft die de urinewegen blokkeert, herkent de arts vaak enkele typische klachten bij het lichamelijk onderzoek:
- Nierslagpijn
Dit is pijn in de nierstreek en komt vaak voor bij nierkoliek. De arts zal voorzichtig zijn met het tikken op de nier, want zelfs een lichte tik kan veel pijn veroorzaken. Is de nier niet sterk opgezet, dan drukt de arts soms met twee handen; één hand onder de ribben aan de rugzijde, de andere aan de voorkant, om zo de nier zacht te onderzoeken. Als er nierslagpijn is, is verder onderzoek nodig om te achterhalen waarom de urine niet goed kan afvloeien. - Geen spierverzet
Bij onderzoek van de buik zullen de buikspieren zich niet aanspannen. Dit is typisch bij nierkoliek, omdat de darmen en het buikvlies niet ontstoken zijn. Treedt er toch spierverzet op, dan kan het zijn dat de dokters handjes koud zijn. Soms wrijven zij hun handen warm en proberen het dan opnieuw. Is er nog steeds aanspanning, dan wijst dit meestal op een probleem met de darmen, bijvoorbeeld bij een blindedarmontsteking (appendicitis). Artsen noemen dit spierverzet ook wel een teken van peritoneale prikkeling.
Voor de meeste artsen is het voldoende om nierslagpijn te kunnen vaststellen. Zo kunnen ze besluiten om verder onderzoek te laten doen, bijvoorbeeld met beeldvorming, om definitief te zien of er een niersteen is. Ontbreekt koorts, dan hoeft dit onderzoek niet altijd met spoed. Vaak worden kleine steentjes na een korte tijd vanzelf uitgeplast en krijgt u pijnstilling voorgeschreven.
Koorts?
Is er koorts bij een niersteenaanval, dan kan er mogelijk een urineweginfectie zijn. Een lichte koorts onder 38.0 °C betekent niet altijd een infectie, maar stijgt de koorts of krijgt u koude rillingen, dan is het belangrijk om zo snel mogelijk de arts te contacteren. Er bestaat dan namelijk een risico op sepsis (bloedvergiftiging). Bacteriën en hun gifstoffen hopen zich op doordat de niersteen de urine tegenhoudt. Sepsis kan ernstig ziek maken en zonder behandeling levensbedreigend zijn. Het komt gelukkig zelden voor, maar bij hoge koorts en koude rillingen is snelle medische hulp noodzakelijk.
Wanneer contact opnemen?
- Bij hoge koorts boven 38.0 °C
- Bij koude rillingen of zich erg ziek voelen
- Bij hevige, niet te verlichten pijn
- Als plots nieuwe of andere klachten ontstaan
Neem bij twijfel altijd contact op met uw huisarts of ga naar de spoeddienst.
Medische disclaimer
Deze informatie is bedoeld als algemene uitleg over het klinisch onderzoek bij nierstenen. Het vervangt geen consult met uw arts. Bij gezondheidsklachten of vragen raadpleeg altijd een bevoegde arts. Diagnoses kunnen alleen door een arts worden gesteld, na persoonlijk onderzoek en eventueel aanvullend onderzoek.